Fetüsun oksijensizlik, asidoz, asfiksi durumuna doğru ilerlemesi

FETAL DİSTRES (BEBEKTE SIKINTI HALİ)

Fetüsun oksijensizlik, asidoz, asfiksi durumuna doğru ilerlemesi ile “stres” altında olduğunu ifade eden bir terimdir. NST gibi felan iyilik halini değerlendiren testlerle bu durum anlaşılabilir.

Çeşitli sebepleri olabilir:
– Fetusta gelişme geriliği
– Suların gelmesi, suyun az olması (oligohidramnios)
– Günaşımı (Günün geçmesi)
– Fetusta anemi
– Annede preeklampsi, diabet gibi hastalıklar
– Kordon dolanması
– Kanama yapan her tür durum ani fetal distrese yol açabilir

Fetal distres saptanan fetus NST, OCT, Doppler, Ultrason v.b testlerle değerlendirilerek gebelik haftasına göre izlemine ya da doğumuna karar verilir. Fetal distres durumunda normal doğumu bekleyecek kadar süre yoksa yani durum acilse bebeği bir an önce almak için sezaryen gerekebilmektedir.

BEBEĞİN SUYUNUN AZ OLMASI (OLİGOHİDRAMNİOS)

BEBEĞİN SUYUNUN AZ OLMASI (OLİGOHİDRAMNİOS)

GEBELİKTE BEBEĞİN SUYUNUN AZALMASI
Anne karnındaki bebek (fetus), amniyon sıvısı adı verilen bir sıvı içinde bulunur. Bu sıvı, rahim içindeki bebeği dışarıdan gelecek travmalara karşı koruduğu gibi, bebeğin büyümesi ve gelişmesine de olanak sağlar.
Oligohidramnios tanısı ultrasonda amnion sıvısı ölçümünün (ASİ) düşük olması ile konur. ASİ’nin ( dört kadron ölçüm toplamı) 50 mm’den az olması veya en derin vertikal cep ölçümünün 20 mm’den az olması oligohidramnios anlamına gelir.

Oligohidramniyos nedenleri şunlardır:
– Bebekte böbrek yokluğu veya displazi
– Üretral obstrüksiyon, üreteropelvik bileşke darlığı
– İdrar yollarında tıkanıklık oluşturan diğer durumlar
– Fetüse ait bazı anomaliler
– Zarların erken yırtılması (EMR)
– Günaşımı
– Plasental fonksiyon bozuklukları
– İntrauterin gelişme geriliği
– Annenin sularının gelmiş olması
– Kromozomal anomaliler
– TTTS (ikizden ikize transfüzyon sendromu) ve TRAP
– Plasental yetmezlik
– Preklampsi, hipertansiyon
– Pregestasyonel diabet (polihidramnios da yapabilir)
– Gebelikte annenin NSAI veya ACE İnhibitötü gibi ilaçlar kullanmş olması
– Fetusta hipotiroidi

amnion sıvısı, oligohidramnios, polihidramnios
Resmi büyütmek için üzerine tıklayın

Oligohidramniosa bağlı gelişebilecek komplikasyonlar:
Oligohidramnios mekonyum aspirasyonu, kordon basısı, fetal distres gelişmesini kolaylaştırır. Fetusra kol ve bacak deformiteleri (şekil bozukluğu) ve pulmoner hipoplazi (akciğer gelişiminin kısıtlanması) oluşabilir. Amniotik bant sendromu gelişme riski artar.

Tedavi:
Oligohidramniyos saptandığında gebelik miadında ise veya gün aşımı varsa bebek doğurtulur. Daha erken dönemde görülürse ve bebekte bir anomali saptanmamışsa amniyoinfüzyon yöntemiyle amniyon boşluğuna sıvı verilmesi uygulanabilir fakat pek denenen bir yöntem değildir, bu fetuslar daha çok sıkı takip altında matürasyon zamanı gelene kadar beklenir.

Polihidramniosa bağlı riskler, komplikasyonlar

BEBEĞİN SUYUNUN FAZLA OLMASI (POLİHİDRAMNİYOS)

HİDRAMNİOS
Bebeğin amnion sıvısının fazla olması:
Polihidramnios veya hidramnios rahim içerisinde bebeğin içinde bulunduğu amnion sıvısının normalden fazla olmasıdır. Bütün gebeliklerin yaklaşık %1-2’sinde polihidramnios izlenir.
Tanısı amniyon sıvısının ultrasonda fazla izlenmesi ile konur. Amniyotik sıvı indeksi (ASİ) yöntemi 4 kadran ölçüm toplamı 250 mm’den büyükse veya en derin vertikal cep ölçümü 80 mm’den büyükse polihidramnios tanısı konur.

Normalde amniyotik sıvı volümü 16. haftada 200 ml, 28. haftada 1000 ml, 36. haftada 900 ml ve 40. haftada 800 ml civarındadır.

Suyun çok fazla olduğu durumlarda anne karında fazla büyüme ve gerginlik olur, hatta bu nedenle anne nefes almakta zorlanabilir, karnında rahatsızlık hisseder.

amnion sıvısı, oligohidramnios, polihidramnios
Resmi büyütmek için üzerine tıklayın

Nedenleri:
Polihidramnios vakalarının yaklaşık %50’si idiopatiktir, yani herhangi bir neden belirlenememektedir. Özellikle hafif polihidramnios vakalarnda bu oran daha yüksek iken şiddetli polihidramnios vakalarının çoğunluğunda etiyolojik neden saptanabilmektedir.
Polihidramniosa neden olabilen durumlar:
– Annede şeker hastalığı (pregestasyonel veya gestasyonel diyabet) olması
– Fetüsün yutmasını engelleyen anomaliler (özefagus atrezisi)
– Sindirim sistemi anomalileri, özofagus atrezisi (yemek borusunun oluşmaması)
– Merkezi sinir sistemi anomalileri, anensefali,
– Solunum yolu anomalileri
– Diyafragma hernisi (Özofagusa bası yapabilir)
– Doğumsal kalp hastalıkları
– Fetüste hidrops fetalis varlığı (İmmun veya non-immun)
– Rh immunizasyonu (kan uyuşmazlığı)
– Fetusa ait enfeksiyonlar (konjenital enfeksiyonlar)
– İkiz gebelik (ikizden ikize transfüzyon sendromu)
– Kromozomal anomaliler
– İskelet anomalileri
– Torasik anomaliler
– Myotonik distrofi vb. doğumsal kas hastalıkları
– Yüksek çıkımlı kardiyak yetmezlik
– Plasentada koryoanjioma
– Fetal anemi
– Sakrokoksigeal teratom
– Psödohipoaldosteronizm
– Fetal batter sendromu (hiperprostaglandin E sendromu)
– Fetal nefrojenik diabetes insipitus

polihidramnios
Resmi büyütmek için üzerine tıklayın

Polihidramniyos saptanan bir gebelikte ilk adım dikkatli bir ultrasonografik anomali taramasıdır. Fetusta göğüs içerisinde ya da karın içerisindeki organlarda bir anomali, beyin anomalisi varlığı araştırılmalıdır. İkinci adım anneye ait nedenlerin araştırılmasıdır. Annede diyabet varlığını araştırmak için kan şekeri takibi yapılır.
Polihidramniosa bağlı riskler, komplikasyonlar:
Polihidramniyos varlığında potansiyel risk aşırı gerilime bağlı erken doğum ağrıları, su kesesinin açılmasıdır. Su aniden boşalırsa kordon sarkması ya da plesenta ayrılması (dekolman) olabilir. Polihidramnios erken doğuma sebep olabilir.Polihdramniosta bebek ölüm riski (perinatal mortalite oranı) %10 ile %30 arasında değişmektedir. Ayrıca polihidramnios durumunda bebekte makat duruş gibi bebeğin ters olmasına bağlı nedenlerle sezaryen olma riski de artmıştır. Aşırı polihiramnios durumunda annede nefes darlığı, bacaklarda aşırı ödem, üreter basısı gibi çok aşırı büyümüş olan uterusun basısına bağlı durumlar meydana gelebilir. Postpartum uterin atoni riski artar.

Tedavi:
Çok sık uygulanmasa da bazı durumlarda fazla sıvı enjektör ile çekilerek (amniyodrenaj, amniosentez) azaltılmaya çalışılabilir.
İndometazin denilen ilaç ile amniyon sıvısı miktarı azalabilir fakat bu ilaç 32 haftadan sonra kullanılması sakıncalıdır, 32 haftadan büyük fetuslarda duktus venozusun erken kapanmasına sebep olabilir.

Amniosentez (Amniyodrenaj):
Amniyodrenaj işlemi bir enjektör yardımıyla anne karnından amnioyon sıvısının bir kısmının çekilerek alınmasıdır. Amniyosentez işlemine benzer ancak amniyodrenaj işleminde daha fazla sıvı alınır. amniyodrenaj işlemi bazı riskler taşır: yaklaşık binde 2-3 oranında gebeliğin kaybına (bebeğin ölmesine) neden olabilir, doğumun başlamasına neden olabilir, koryoamniyonit (rahimdeki zarların iltihabı), erken membran rüptürü (su gelmesi), dekolman plasenta gibi risklere neden olabilir… Polihidramnios vakalarında seri olarak çok kere amniyodrenaj yapılabilir. Her polihidramnios hastasında uygulanan bir işlem değildir.